Borç ve Alacak Nedir? Muhasebede Borç Alacak Kuralı

📅 Mart 2026 · ⏱ 6 dk okuma · 📚 Temel Muhasebe

Muhasebede borç ve alacak kavramları günlük dildeki anlamlarından farklıdır. Borç yevmiye defterinin sol tarafı, alacak ise sağ tarafıdır. Bu yazıda borç alacak kuralını örneklerle öğreneceksiniz.

Temel Kural: Borç = Sol, Alacak = Sağ

Yevmiye kaydında her işlemde en az iki hesap etkilenir. Bir hesap borç (sol) tarafına, diğeri alacak (sağ) tarafına yazılır. Toplam borç = Toplam alacak olmalıdır — bu muhasebenin altın kuralıdır.

BORÇ'ta Artan

Aktif (Varlık) hesaplar
Gider hesapları

ALACAK'ta Artan

Pasif (Borç) hesaplar
Gelir hesapları
Özkaynak hesapları

Aktif ve Pasif Hesaplarda Borç Alacak

Hesap TürüBorç (+)Alacak (+)
Aktif (Varlık)✅ Artar❌ Azalır
Pasif (Borç)❌ Azalır✅ Artar
Özkaynak❌ Azalır✅ Artar
Gelir❌ Azalır✅ Artar
Gider✅ Artar❌ Azalır

Örnek: Nakit Mal Satışı

İşletme 10.000 ₺ + %20 KDV tutarında mal nakit sattı.

📝 Yevmiye Kaydı

100 Kasa12.000 B
600 Yurtiçi Satışlar10.000 A
391 Hesaplanan KDV2.000 A

Neden? Kasaya para girdi → Aktif hesap arttı → Borç. Satış geliri oluştu → Gelir hesabı arttı → Alacak. KDV tahsil edildi → Pasif hesap arttı → Alacak.

Kolay Hatırlama Yöntemi

Ezberle: "AGA BORÇTA" — Aktif ve Gider Artarsa BORÇ tarafına yaz. Geri kalan her şey (Pasif, Gelir, Özkaynak) artarsa ALACAK tarafına yaz.

🎯 Borç Alacak Pratiği Yap

AI destekli yevmiye kaydı soruları ile borç alacak kuralını pekiştir.

Ücretsiz Pratik Yap →